درمان های موجود برای سرطان سینه

درمان سرطان در هر بیمار کاملا بطور اختصاصی و بر اساس نوع و روند بیماری وی تعیین می شود. در اینجا به کلیاتی از روش های درمانی اشاره می شود، اما توجه داشته باشید که بر اساس تشخیص پزشک معالج، روند درمان ممکن است با نکات ذکر شده در این مطلب کاملا متفاوت باشد. در درمان سرطان پستان از روش های جراحی، پرتودرمانی (رادیوتراپی)، شیمی درمانی و درمان هورمونی استفاده م یشود. در اغلب موارد بسته به وضعیت بیمار، از ترکیبی از این روش ها استفاده می شود. انتخاب درمان به نوع، سایز و محل تومور، سن و وضعیت سلامتی بیمار، میزان گسترش بیماری به غدد لنفاوی زیر بغل یا جاهای دیگر بدن، وضعیت گیرنده های سلول های تومور برای استروژن، پروژسترون و 2-HER؛ و نیز اولویت های بیمار و پزشک معالج بستگی دارد. در سرطان پستانی که در مراحل اولیه باشد و محدود به پستان و غدد النفاوی اطراف آن باشد، جراحی مهم ترین رکن درمان محسوب می شود و معولا به عنوان اولین اقدام در نظر گرفته می شود. نیاز به انجام پرتودرمانی، شیمی درمانی یا درمان هورمونی معمولا به اطلاعاتی که از بررسی میکروسکوپی بافت خارج شده به دست می آید، بستگی دارد. برای انواعی از سرطان های پستان که به نقاط دورتر بدن گسترش پیدا کرده اند ممکن است جراحی جزئی از درمان نباشد.

جراحی

طی جراحی تومور را از بافت پستان خارج می کنند و علاوه بر آن تعدادی از غدد لنفاوی ناحیه زیر بغل را هم بررسی می کنند تا ببینند آیا سرطان به این غدد گسترش پیدا کرده یا نه. در این جراحی ممکن است تومور (به همراه اندکی از بافت حاشیه آن) و یا کل بافت پستان برداشته شود. در مواردی که تنها تومور خارج می شود، بعد از جراحی بیمار باید در ناحیه پستان پرتودرمانی شود تا احتمال بازگشت سرطان پستان در سلول های باقیمانده بافت پستان کاهش پیدا کند. در افرادی نمی توانند و یا نمی خواهند تحت پرتودرمانی قرار بگیرند باید کل بافت پستان طی جراحی خارج شود. برداشتن کل بافت پستان یا ماستکتومی هم انواع مختلفی دارد. در زنانی که کل بافت پستان خارج شده م یتوان طی جراحی زیبایی، بافت از دست رفته را بازسازی کرد.
غدد لنفاوی جزئی از سیستم ایمنی بدن هستند. شایع ترین جایی که سرطان پستان به آن گسترش پیدا می کند غدد لنفاوی ناحیه زیر بغل هستند. وقتی سرطان پستان تنها به این غدد انتشار یافته باشد، همچنان به عنوان سرطان پستان قابل درمان شناخته می شود. از آنجایی که توده های غیر تهاجمی به ندرت به سایر بافت ها می روند، در جراحی این توده ها معمولا غدد لنفاوی زیر بغل برداشته نمی شوند. اما زمانی که جراحی بر روی یک تومور تهاجمی انجام می شود، پزشک تعدادی از این غدد را هم خارج می کند. سپس این سلول ها توسط متخصص پاتولوژی بررسی می شوند تا مشخص شود سرطان پستان به این غدد هم انتشار پیدا کرده یا نه. برداشتن غدد توسط جراح هم به روش های مختلفی قابل انجام است. اگر طی جراحی غدد لنفاوی برداشته شده باشد، ممکن است عوارضی بروز پیدا کند. میزان این عوارض به نوع جراحی بستگی دارد، که تنها چند غده برداشته شده و یا اینکه کل ناحیه زیر بغل تخلیه شده است. به همین دلیل در اغلب موارد ترجیح داده می شود که کل این غدد برداشته نشوند. برخی از این مشکلات عبارتند از:

۱. زمانی که تخلیه طبیعی مایع لنف نواحی بازو و پستان با انجام این جراحی مختل می شود، ممکن است ادم لنفاوی ایجاد شود یعنی به علت تجمع مایعات، دست و یا بازوی شما ورم کند.

۲. در حین عمل جراحی در ناحیه زیر بغل زخم ایجاد می شود. در زمان التيام پیدا کردن این زخم، بافتی که در محل زخم تشکیل می شود می تواند بلند کردن بازو را برایتان آزاردهنده و مشکل کند بطوریکه نتوانید به راحتی دست خود را بالای سر ببرید. برای پیشگیری از این مشکل باید پس از مدت کوتاهی از جراحی، این نوع حرکت بازو را بطور مداوم تمرین کنید.

۳. در حین جراحی ناحیه زیر بغل، معمولا به صورت اجتناب ناپذیر عصبی که به این ناحیه وارد می شود آسیب می بیند. در نتیجه معمولا در این ناحیه نوعی بی حسی ایجاد خواهد شد، که ممکن است دائمی باشد و یا به کندی بهتر شود.

۴. گاهی پس از جراحی در قسمت بالای باز و احساس درد خواهید داشت. این درد در زیر ناحیه جراحی شده اتفاق می افتد و به مرور زمان بهتر خواهد شد. نکته مهم این است که پس از بهبودی، از تمام دامنه حرکتی شانه و بازو استفاده کنید، برای این منظور انجام ورزش بعد از جراحی توصیه می شود. جراحی به منظور پیشگیری از سرطان پستان هم قابل انجام است. به این صورت که در افرادی که شانس ابتلای بسیار بالایی دارند، بدون وجود علائمی از سرطان، یک یا هر دو پستان بطور کامل برداشته می شود. البته در مقایسه با جراحی که به منظور درمان انجام می شود، این جراحی از اهمیت کمتری برخوردار است و به ندرت انجام می شود. گاهی هم به بیمارانی که توده کوچک و غیر تهاجمی دارند پیشنهاد میشود برای پیشگیری از عود مجدد کل پستان طی جراحی برداشته شود.
در جراحی هایی که کل بافت پستان برداشته می شود، چه به منظور درمان و چه به منظور پیشگیری، همزمان با برداشتن پستان و یا بعدا طی یک جراحی مجزا، بازسازی پستان انجام می شود که منجر به حفظ ظاهر طبیعی اندام بیمار می شود.

درمان های موجود برای سرطان سینه

پرتودرمانی

در این روش با تاباندن پرتوهای پر انرژی تلاش می کنیم تا رشد سلول های سرطانی را متوقف، و همزمان بافتهای سالم را حفظ کنیم. پرتودرمانی بدون درد است و فرآیند انجام آن شبیه عکس برداری از پستان با اشعه ایکس است. برای انجام پرتودرمانی، باید روی یک تخت دراز بکشید، سپس پزشک دستگاه را بر روی قسمت هایی که لازم است درمان شوند تنظیم می کند. با این روش می توان سلول های سرطانی پستان و غدد لنفاوی نزدیک به آن را درمان کرد.
از این روش در شرایط متفاوتی استفاده می شود:
پس از برداشتن بخشی از بافت پستان، انجام پرتودرمانی بر روی این ناحیه می تواند احتمال رشد مجدد سلول های سرطانی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
گاهی اوقات طی جراحی کل بافت پستان برداشته شده، اما همچنان این احتمال وجود دارد که سلول های سرطانی در بافت قفسه سینه رشد کنند (معمولا در مواردی که تومورهای بزرگی وجود داشته و یاغدد النفاوی اطراف هم درگیر شده اند). در این شرایط هم انجام پرتودرمانی احتمال درگیری قفسه سینه را کاهش می دهد.
در برخی بیماران، پزشک تشخیص می دهد که برداشتن کامل تومور امکان پذیر نیست. به همین دلیل قبل از جراحی برای بیمار پرتودرمانی تجویز می شود تا توده کوچک تر شود و با جراحی بتوان آن را خارج کرد.
در موارد عود مجدد سرطان، انجام پرتودرمانی می تواند درد، خونریزی و یا سایر عوارض بیماری را کنترل کند.
عوارض پرتودرمانی بسته به بخشی از بدن که پرتو دریافت می کند و پاسخ دهی بیمار، می تواند بسیار متفاوت باشد. زمانی که ناحيه پستان مورد پرتودرمانی قرار می گیرد عوارض شایع عبارتند از: قرمزی، خشکی و احساس عدم راحتی در پوست، گلودرد و احساس خستگی.
پس از انجام پرتودرمانی باید ناحیه پرتو دیده را به خوبی در برابر نور خورشید محافظت کنید، خصوصا در سال اول پس از درمان رعایت این نکته لازم است.

شیمی درمانی

شیمی درمانی یعنی استفاده از داروها برای کشتن سلول های سرطانی داروهای شیمی درمانی ممکن است به صورت خوراکی و یا تزریقی تجویز شوند. داروهای زیای وجود دارند که می توانند در درمان سرطان پستان مفید باشند.
شیمی درمانی در مبتلایان به سرطان پستان قبل و یا بعد از جراحی انجام می شود. در بیمارانی که سرطان به بخش هایی به جز پستان گسترش پیدا کرده شیمی درمانی به عنوان درمان اصلی در نظر گرفته می شود. البته شرایط هر بیمار متفاوت با دیگر بیماران است و انتخاب زمان شیمی درمانی و نوع داروهای مورد استفاده باید بطور اختصاصی برای هر بیمار تعیین شود.
داروهای شیمی درمانی دارای عملکرد و عوارض متفاوتی هستند. بنابراین همه بیماران ممکن است عوارض مشابهی را تجربه نکنند، اما عوارضی که نسبتا شایع تر هستند عبارتند از:
حالت تهوع و استفراغ: البته به علت استفاده از داروهای ضد استفراغ جدید، اغلب بیماران این عارضه را کمتر تجربه می کنند.
ضعف سیستم ایمنی و عفونت ها: داروهای شیمی درمانی می توانند مغز استخوان که سلول های خونی را می سازد را تحت تاثیر قرار دهند که موجب کاهش گلبول های سفید خون می شود. بیمارانی که گلبولهای سفید پایینی دارند در معرض احتمال ابتلا به عفونت هستند. به همین دلیل اگر در حال انجام دوره های شیمی درمانی هستید، باید به صورت منظم آزمایش خون بدهید تا وضعیت سلول های خونی شما بررسی شود.
ریزش مو: این عارضه همیشه اتفاق نمی افتد و به نوع دارو و دوز مصرف شده بستگی دارد.
خونریزی ماهیانه در برخی زنان ممکن است به صورت موقت یا دائمی قطع شود.
گاهی اوقات بیماران دچار زخم های دهانی می شوند. هر گونه زخم دهانی را به پزشک خود اطلاع دهید تا در صورت نیاز با تجویز دارو یا دهانشویه به بهبود آن کمک کند.
زمانی که پزشک برای شما درمان با داروهای شیمی درمانی را انتخاب می کند، باید به این نکات توجه داشته باشید:
با توجه به اینکه این داروها از داروهای پرخطر هستند، باید تمام احتیاطات لازم در مورد مواجهه با داروها و بیمار تحت درمان رعایت شود. برای اطلاع از این احتياطات با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
شیمی درمانی معمولا به صورت دوره ای انجام می شود، یعنی با توجه به نوع بیماری و داروی انتخاب شده، باید در فواصل مشخصی (مثلا هر ۷ روز، هر ۱۴ روز و یا هر ۲۱ روز) برای دریافت دارو مراجعه کنید. گاهی ممکن است با توجه به پاسخدهی بدن شما به درمان، پزشک معالج روند درمان را تغییر دهد، اما در غیر این صورت حتما باید درمان در زمان مشخص شده و طبق برنامه قبلی انجام شود. تعداد دوره های درمانی نیز با توجه به نوع درمان و پاسخ دهی بیمار، توسط پزشک معالج تعیین می شود.
برای به حداقل رساندن عوارض، طی درمان با اغلب داروهای شیمی درمانی، باید به صورت دوره ای آزمایش های لازم را انجام دهید تا واکنش سایر اعضای بدن شما (مثل کلیه و …) به شیمی درمانی ارزیابی شود. معمولا از شما خواسته می شود هنگام مراجعه برای هر جلسه از شیمی درمانی، جواب آزمایش جدید را به همراه داشته باشید.

درمان هورمونی

برخی از سلول های سرطانی پستان مانند بافت طبیعی آن، به هورمون های زنانه پاسخ می دهند و در حضور این هورمون ها بیشتر رشد می کنند. در واقع این سلول ها برای این هورمون ها گیرنده دارند.
با تجویز داروهای هورمونی در مواردی که سلول های سرطانی نسبت به این هورمون ها حساس هستند، می توان رشد این سلول ها را متوقف کرد. مثلا در زنان یائسه می توان با مقادیر اندک استروژنی که وجود دارد مقابله کرد. قبل از یائسگی نیز از راه های مختلفی می توان کمک گرفت. خارج کردن تخمدان ها با جراحی، مختل کردن عملکرد تخمدان ها با استفاده از پرتودرمانی و یا استفاده از داروهایی که می توانند یائسگی موقت ایجاد کنند.

درمان هدفمند

سلول های سرطانی هم از نظر عملکردی و هم از نظر محتوای ژنتیکی با سلول های سالم تفاوت دارند. درمان هدفمند شامل داروهایی است که این تفاوت ها را هدف قرار میدهند و از این طريق تنها سلول های سرطانی را متوقف می کنند. هرسپتین از داروهایی است که به این منظور در درمان سرطان پستان استفاده می شود. این دارو سلول های سرطانی که گیرنده خاصی در سطح آنها وجود دارد را می شناسد و با اثر بر این سلول ها تکثیر آنها را مهار می کند. با توجه به اینکه این داروها عملکرد متفاوتی نسبت به داروهای شیمی درمانی دارند، عوارض آنها نیز متفاوت خواهد بود.

شیمی درمانی در مبتلایان به سرطان پستان

آیا بیماران مبتلا به سرطان پستان می توانند از فرآورده های مکمل استفاده کنند؟

ترکیبات مکمل شامل انواع ویتامین ها، مواد معدنی، دمنوش های گیاهان و سایر مکمل هایی است که افراد ممکن است بصورت روزمره استفاده کنند. به طور کلی باید بدانید که اگر به سرطان پستان مبتلا هستید، قبل از مصرف هر فرآورده مکملی با پزشک خود مشورت کنید. توصیه های عمومی که باید مورد توجه شما قرار گیرند عبارتند از:
اگر نمی توانید رژیم غذایی متعادلی داشته باشید (یعنی یک رژیم غذایی که حاوی همه گروه های غذایی به میزان لازم باشد)، مصرف روزانه یک مکمل حاوی ویتامین ها و مواد معدنی می تواند برای شما مفید باشد. توجه داشته باشید که این مکمل باید حاوی تعداد زیادی از ویتامین ها و مواد معدنی با دوز پایین باشد (مصرف مکمل های حاوی دوزهای بالا توصیه نمی شود.) علاوه بر این مکملی که انتخاب می کنید باید برای گروه سنی شما طراحی شده باشد. برای انتخاب مکمل می توانید با پزشک معالج خود مشورت کنید.
مصرف روزانه ویتامین د با دوز پایین می تواند در پیشگیری از ابتلا به سرطان و نیز حفظ سلامت استخوانی شما مفید باشد.
مصرف سایر فرآورده های طبیعی از جمله گیاهان دارویی، طی دوره های شیمی درمانی و یا رادیوتراپی توصیه نمی شود زیرا اطلاعات علمی کافی درباره این فرآورده ها وجود ندارد و ممکن است با روندهای درمانی شما تداخل داشته باشند.
استفاده از فراورده های طبیعی برای درمان گرگرفتگی نیز توصیه نمی شود، زیرا اغلب این گیاهان حاوی هورمون هستند. این هورمون ها می توانند موجب رشد بیشتر برخی سلول های سرطانی شوند و یا با درمان های هورمونی شما (مثل تاموکسیفن) تداخل داشته باشند. مصرف چنین ترکیباتی در بیماران مبتلا به سرطان پستان (خصوصا در مواردی که سلول های سرطانی حساس به هورمون باشند) اصلا توصیه نمی شود (مگر در مواردی که پزشک مصرف این ترکیبات را برای شما تجویز کرده باشد).
تعداد زیادی از گیاهان وجود دارند که حاوی ترکیبات هورمونی هستند، تعدادی از انواع پرکاربرد این گیاهان عبارتند از: یونجه، رازیانه، مارچوبه، گیاه بابا آدم، DEHA، روغن گل مغربی، دانه و روغن کتان، همه انواع جینسینگ، اسطوخودوس، شیرین بیان، پونه کوهی، هسته انار، سویا و روغن درخت چای.
وجود هر کدام از این ترکیبات در رژیم غذایی منعی ندارد، اما مصرف آنها در دوزهای بیشتر و به عنوان مکمل توصیه نمی شود. قبل از مصرف هر مکملی حتما ترکیبات آن را به دقت مطالعه کنید و در صورتی که حاوی ترکیبات فوق بود از مصرف آن خودداری کنید.

Rate this post