نوزاد از ابتدای تولد تمایل زیادی به برقراری ارتباط با اطرافیان خود دارد و از همه امکانات و توانایی هایش برای جلب توجه اطرافیان استفاده می کند. نوزاد به دلیل تنها بودن در رحم مادر، وقتی متولد می شود این دنیا برایش شگفت انگیز و جالب است و میل دارد آن را بشناسد. او این شناخت را از طریق ارتباط برقرار کردن با والدین و اطرافیان خود کسب می کند.

چگونگی صحبت با نوزاد

به حرکت های نوزاد پاسخ دهيد

تصور نکنید که حرکت دست، پا و صورت نوزادتان از قبیل صدا در آوردن ها، گریه ها، خنده ها، درهم کردن ابروها، آویزان کردن لب ولوچه ها و یا حتی جیغ و فریادها، غیرارادی وبدون علت است و یا فقط برای شادی، سرگرمی و خنده شماست. تمام این حرکت ها، ارادی و عمدی است و حامل پیامی برای شماست. بنابراین وظیفه والدین است که این پیام ها را دریافت و رمزگشایی کنند تا بتوانند پاسخ درستی به آن ها بدهند.

این کارها تنها راه ارتباطی نوزاد با دنیای اطرافش است. بنابراین زمانی که نوزاد این حرکت ها را انجام می دهد، می خواهد به شما بفهماند که خواهان ارتباط با شماست تا از طریق این پیام ها، احساساتش را نسبت به دنیای اطراف برایتان بازگو کند. نکته مهم این است که پیام های او را بی پاسخ نگذاریم و به فرزندمان نشان دهیم که منظورش را دریافت کرده ایم.

اگر نوزادتان به شما لبخند بزند و با زبان بی زبانی خوشحالی و شادی اش را به شما نشان دهد، برای پاسخ به احساسات او فقط به لبخندی ساده و گذرا اکتفا نکنید، بلکه همراه با لبخند، با چهره ای شاد و خوشحال جملات ساده و کوتاهی را بیان کنید که در توصیف خوشحالی نوزاد است، مانند خوشحالی کوچولوی من، این واکنش شما باعث می شود نوزاد بفهمد در برابر حرکتی که از خود نشان داده است، چنین بازخوردی دریافت می کند.

از آن جایی که کودکان در زمینه تقلید کردن استعداد بسیار خوبی دارند و مقلدهای خوبی هستند، به مرور زمان این پاسخ محبت آمیز شما را نیز تقلید می کنند. با گذشت زمان هر کدام از اطرافیان به کودک لبخند بزند، او نیز به تقلید از حرکت های شما به او لبخند می زند و از آن جایی که کوچولوی شما در این سن قادر به صحبت کردن نیست با ملچ ملوچ کردن، تکان دادن بدنش و حرکت لب هایش پاسخ شما را می دهد.

حتی وقتی که نوزاد عصبانی یا ناراحت است، به او با چهره ای عصبانی یا ناراحت بگویید: «عصبانی هستی کوچولوی من؟» بر همین اساس تمام حالت ها یا حرکت های نوزاد را تقلید کنید و با ذکر اسم آن حالت یا حرکت از طریق جمله های کوتاه و ساده، پاسخ او را بدهید. با این روش، فرزندتان به مرور زمان درک می کند که این حالت ها یا حرکت هایی که انجام می دهد، خوشحالی، عصبانیت، ناراحتی و با تعجب نام دارد. با استفاده از این روش، نوزاد شما فهرستی از انواع احساس ها و حالت های مختلف و نام آن ها را در ذهن خود ذخیره می کند.

با نوزادتان صحبت کنيد

نوزاد از این که پدر و مادرش با او صحبت کنند، حتی اگر نتواند پاسخ دهد، بسیار لذت می برد. از صحبت کردن با کوچولوی خود به این علت که او حرف های شما را نمی فهمد یا نمی تواند پاسخ دهد، خودداری نکنید. نوزاد از دوماهگی به بعد، دیگر برحسب تصادف از خود صداهای مختلف در نمی آورد، بلکه از این طریق می خواهد توجه اطرافیان را به خودش جلب کند تا ارتباط به سبک خود را آغاز کند و پیام هایش را برساند. شما نیز باید به صورت آرام و ملایم و با کلمه های خوشایند، پاسخ او را بدهید و متناسب با آن کلمه ها و جمله هایی که به کودک می گویید، حالت مخصوص به آن کلمه یا جمله را به چهره و بدن خود بگیرید.

به این صورت بعد از چند هفته، نوزاد تمامی حالت های شما مانند خوشحالی، عصبانیت، ناراحتی و خستگی را می شناسد و فهرستی از آن ها را در ذهن خود ذخیره می کند و وقتی شما آن حالت خاص را داشته باشید، می فهمد که در چه وضعیتی هستید. هر وقت که نوزادتان با لبخند و حرکت های بامزه خواهان ارتباط برقرار کردن با شما شد، ولی شما متأسفانه وقت صحبت کردن با او را ندارید، پیامش را بی جواب نگذارید و به او بگویید: «خنده های خیلی قشنگی داری، متأسفانه الان وقت ندارم ولی سر فرصت می آیم تا با هم صحبت کنیم.» مفهوم کار شما این است که پیام را دریافت کرده اید، ولی پاسخ آن را بعد می دهید.

فرق صحبت کردن پدر و مادر با نوزاد

وقتی پدر با کودکش صحبت می کند او را “تو” خطاب می کند، ولی مادر با کلمه “ما” نوزادش را خطاب می کند. پدر با استفاده از کلمه “تو” این مفهوم را به نوزاد منتقل می کند که من، تو را به عنوان شخص یا فردی مستقل می دانم، ولی مادر با استفاده از کلمه “ما” این مفهوم را به او منتقل می کند که تو جزوی از مادرت هستی. البته کودک در این سن به این احساس نیاز دارد تا آرامش خاطر از تنها نبودن را داشته باشد، ولی از سه ماهگی به بعد باید به جای کلمه “ما” از کلمه “تو” استفاده کرد.

چگونگی صحبت با نوزاد

آیا باید دائما با نوزاد صحبت کرد؟

هیچ کودکی تا زمانی که صحبت کردن اطرافیانش را نشنود، نمی تواند صحبت کردن را | یاد بگیرد و یا سریع تر زبان باز کند. مغز نوزاد از ابتدای تولد تا شش ماهگی این آمادگی را دارد که برای صحبت کردن برنامه ریزی کند. هرچه این برنامه ریزی زودتر انجام شود، نوزاد زودتر و سریع تر به زبان می آید. به همین علت است که نوزادان زبان مادری خود را سریع و به راحتی فرا می گیرند، ولی در سن بزرگسالی با دشواری زبان دوم را یاد می گیرند؛ زیرا در مغزشان برنامه ریزی های مختلفی انجام شده یا در حال انجام است. متخصصان توصیه می کنند که نوزاد را با کلمه ها و جمله های مختلف آشنا کنید تا این برنامه ریزی زودتر انجام شود.

متأسفانه این موضوع گاهی اوقات از سوی والدین بد تعبیر می شود؛ زیرا برخی از آن ها دائم با نوزاد خود در هر زمینه و هر اتفاقی که رخ می دهد و حتی مسائلی که ممکن است به نوزاد هم مربوط نباشد، صحبت می کنند. در صورتی که باید درباره مواردی که به کودک مربوط می شود با او صحبت کرد. بنابراین زمانی سر صحبت را با کودک باز کنید که او با حرکت دست و پاهایش و سروصدا خواهان رساندن پیام و ارتباط برقرار کردن با شماست. در این صورت است که شما باید پیام را دریافت کنید و با کلمه ها و جمله های ساده و کوتاه، پاسخ او را بدهید.

آیا نوزاد حرف های ما را می فهمد؟

نوزادان از بدو تولد مفهوم کلماتی را که به آنها گفته می شود، به خوبی می فهمند. چگونگی بروز این اتفاق هنوز مشخص نیست ولی این واقعیتی انکارناپذیر است. آنها سعی می کنند مفهوم جمله ها را با سرهم کردن کلمه هایی که بیان می شود، درک کنند. اگر توجه داشته باشید، زمانی که با کودکتان صحبت می کنید، او چشم در چشم شما نگاه می کند و به آن خیره می شود و به دقت گوش می کند.

نوزادان به همان اندازه که به شير نياز دارند به صحبت کردن هم نياز دارند.

در این حالت کودک سعی می کند با سرهم بندی کردن کلمه ها، مفهوم جمله را درک کند. بنابراین هنگام صحبت کردن با نوزاد از کلمه ها و جمله های ساده و کوتاه استفاده کنید و شمرده صحبت کنید تا او این سرهم بندی را راحت تر انجام دهد.

هنگام صحبت با نوزاد از کلمه هایی استفاده کنید که مربوط به همان حالت یا کاری است که او با شما در حال انجام آن هستید. مثلا وقتی به او می گویید: «میرم شیشه شیرت را آماده کنم» این موضوع را می فهمد که به زودی غذا خواهد خورد. یا وقتی می گویید: «الان پوشکت رو عوض می کنم» این موضوع را می فهمد که به زودی تمیز خواهد شد.

آیا روش خاصی برای صحبت کردن با نوزاد وجود دارد؟

نوزاد در ماه های اول زندگی دوست دارد با لحنی به اصطلاح “کودکانه” با او صحبت شود. این روشی است که مادران پیوسته هنگام صحبت کردن با نوزاد از آن استفاده می کنند. در این روش مادر با صدایی زیر، آهنگین و به همراه کشیدگی حروف كلمات، با نوزاد خود صحبت می کند.

چه چیزهایی باعث خنده نوزاد می شود؟

در روزهای اول زندگی وقتی به نوزاد لبخند می زنید، نوزاد نیز به طور غیرارادی به شما لبخند می زند؛ ولی اولین خنده ارادی نوزاد، حول و حوش سه ماهگی اتفاق می افتد که خنده ای واقعی و از ته دل است. چنین خنده ای می تواند با قلقلک یا صحنه ای غیرمنتظره نیز پیش بیاید.

هنگام خنده از طریق قلقلک، نوزاد تمام فشاری را که در اثر قلقلک برایش پیش می آید، با خندیدن از ته حلق آزاد می کند. ولی نباید در این کار زیاده روی کرد و قبل از این که نوزاد نفسش بند بیاید، باید قلقلک را قطع کرد؛ به این دلیل که بیش از حد خندیدن از ته حلق باعث ناراحتی در ناحیه حلق نوزاد می شود، چون هنوز عضله های آن ناحیه به طور کامل شکل نگرفته اند.

خنده ای که در نتیجه صحنه ای غیرمنتظره مانند بلند شدن پرده پنجره در اثر وزیدن باد یا تکان خوردن دم گربه پیش می آید، برای نوزاد ترس و نگرانی به همراه دارد. این امر مکانیسمی دفاعی در برابر وقایع غیرمنتظره است؛ زیرا همان طور که از اسمش پیداست، غیرمنتظره است. نوزاد با دیدن چنین واقعه ای ابتدا شگفت زده می شود و از خنده غش می کند؛ اما وقتی به داده های مغزش رجوع می کند، نمی تواند آن را درک کند و برایش نا آشناست.

بنابراین احساس ترس و نگرانی می کند و خنده کم کم به هق هق گریه تبدیل می شود. کودک، به مرور زمان که بزرگ تر می شود و محیط اطرافش را بهتر می شناسد، اتفاقات غیرمنتظره دیگر برایش عجیب و شگفت انگیز نیست و دیگر ترس و نگرانی برایش پیش نمی آید. هنگام صحبت کردن با نوزاد از کلمه ها و جمله های ساده و کوتاه استفاده کنيد و شمرده صحبت کنيد.